Aktualności

Sprawozdanie z działalności ops-u za 2015 r.

[ 2016-07-18 ]
SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI
GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ
W PĄTNOWIE ZA 2015 R.
 
Opracowała: Elżbieta Soforek
Kierownik GOPS
 

       Głównym celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Godność jest wartością konstytucyjną, bowiem Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w art.30 stanowi, iż przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela, oraz  że jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Godność ludzka jest więc kategorią normatywną, przy czym chodzi tu o godność osobową, a nie osobistą, która jest synonimem czci, dobrego imienia i jako taka zależna jest od samopercepcji jednostki oraz od postaw innych ludzi. Godność osobowa, jako źródło praw jednostki, jest tym, co stanowi prawdziwą istotę człowieczeństwa w każdym człowieku. Pracownicy socjalni w kontaktach z podopiecznymi pomocy społecznej są więc obowiązani do poszanowania ich godności osobistej. Mają jednak prawo oczekiwać podobnych zachowań. Tymczasem w praktyce zawodowej pracownicy socjalni nierzadko znajdują się w sytuacjach, w których naruszana jest ich godność osobista, a najczęściej są to przypadki napaści słownej, ze strony podopiecznych, różnych osób czy mediów.
      Osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej powinny usamodzielnić się i zintegrować ze środowiskiem społecznym, w którym żyją. Zatem przyznawana pomoc nie powinna być za duża, bo wtedy osłabia i eliminuje motywację do aktywnego i samodzielnego działania oraz umacnia w bierności i roszczeniowości. Pomoc społeczna musi koncentrować się na takiej działalności, która podnosiłaby umiejętności korzystających z pomocy, zwiększając tym samym ich możliwości na rynku pracy.
      Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Pątnowie został powołany uchwałą Rady Gminy do realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej spoczywających na gminie. Zadania te realizuje na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.). Podstawowe zadania pomocy społecznej to:
  1. przyznawanie i wypłacanie przewidzianych ustawą  świadczeń,
  2. praca socjalna rozumiana jako działalność mająca na celu wzmocnienie aktywności i samodzielności życiowej osób i rodzin,
  3. prowadzenie i rozwój niezbędnej infrastruktury socjalnej,
  4. analiza i ocena zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej,
  5. realizacja zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych,
  6. rozwijanie nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb.
      Ponadto do głównych zadań ośrodka wynikających z innych ustaw należy:
1)      ustalanie i wypłacanie świadczeń rodzinnych i opiekuńczych na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
2)    ustalanie i wypłacanie świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego oraz prowadzenie postępowania wobec dłużników alimentacyjnych na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
3)      ustalanie i wypłacanie świadczeń dla opiekunów na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
4)      ustalanie i wypłacanie dodatków mieszkaniowych na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych,
5)      prowadzenie prac społecznie użytecznych na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
6)    prowadzenie zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie i ochrony ofiar przemocy w rodzinie na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w tym obsługa informacyjno-techniczna zespołu Interdyscyplinarnego,
7)      wspieranie rodzin przeżywających trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
8)      prowadzenie postepowań w sprawie potwierdzenia uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych,
9)      prowadzenie postępowania w sprawie o przyznanie  Karty Dużej Rodziny na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny,
10)  prowadzenie postepowań w sprawie przyznawania pomocy w formie dożywiania na podstawie uchwały nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” na lata 2014-2020,
      Podstawę gospodarki finansowej ośrodka stanowi plan finansowy opracowywany na każdy rok budżetowy. Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą. Zadania z zakresu pomocy społecznej spoczywające na gminie dzielą się na zadania zlecone i własne:
Do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy :
  1. organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
  2. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną;
  3. prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
  4. realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia;
  5. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych, a także udzielanie schronienia, posiłku oraz niezbędnego ubrania cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a ustawy o pomocy społecznej;
  6. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych, a także udzielenie  schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania cudzoziemcom, którzy uzyskali zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  7. wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki.
Środki na realizację i obsługę powyższych zadań zapewnia budżet państwa.
Do zadań własnych o charakterze obowiązkowym z zakresu pomocy społecznej należących do gminy a realizowanych przez ośrodek należy:
  1. opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka ;
  2. sporządzanie oceny zasobów  pomocy społecznej w oparciu o analizę lokalnej sytuacji społecznej i demograficznej;
  3. udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym;
  4. przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych;
  5. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych;
  6. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego;
  7. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków na świadczenia zdrowotne osobom bezdomnym oraz innym osobom nie mającym dochodu i możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
  8. przyznawanie zasiłków celowych w formie biletu kredytowanego;
  9. opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę, która rezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie nie zamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem;
  10. praca socjalna;
  11. organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
  12. prowadzenie i zapewnienie miejsc  w mieszkaniach chronionych;
  13. dożywianie dzieci;
  14. sprawienie pogrzebu,  w tym osobom bezdomnym;
  15. kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy  w tym domu;
  16. pomoc osobom mającym trudności w przystosowaniu się do życia po zwolnieniu z zakładu karnego;
  17. sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu wojewodzie,   również w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;
  18. utworzenie i utrzymanie ośrodka pomocy społecznej, w tym zapewnienie środków na wynagrodzenia pracowników;
  19. przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych;
  20. opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej należących do gminy a realizowanych przez ośrodek należy:
  1. przyznawanie i wypłacanie zasiłków specjalnych celowych;
  2. przyznawanie i wypłacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie w formie zasiłków, pożyczek oraz  pomocy w naturze;
  3. prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki;
  4. podejmowanie innych zadań z  zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programów osłonowych;
  5. współpraca z powiatowym urzędem pracy w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informowania o wolnych miejscach pracy, upowszechniania informacji o usługach poradnictwa zawodowego i o szkoleniach.
      Tak zarysowany obszar działania pomocy społecznej w skali gminy wskazuje na znaczny udział zadań własnych w ogólnym zakresie działań  realizowanych przez ośrodek pomocy społecznej. Praktycznie zadania zlecone są szczątkowe, podczas gdy pozostałe rodzaje świadczeń pomocy pozostają domeną gminy.
Dla poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej są odrębne wymogi, jakie musi spełniać osoba i rodzina ubiegająca się o takie świadczenie. Poszczególne akty normatywne  z zakresu pomocy społecznej określają tego typu wymogi. W ustawie o pomocy społecznej wyliczenie wymogów uprawniających do otrzymania świadczenia znajduje się w art.7. Przepis ten zamieszczony jest wśród przepisów ogólnych ustawy i stanowi wyliczenie przykładowe, co oznacza, że mogą być inne okoliczności nie wymienione w tym przepisie.
      Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Pątnowie swoim zasięgiem obejmuje społeczność lokalną  liczącą 6549 osób z tego kobiety stanowią 3315 osób. Ludność w wieku produkcyjnym wynosi 3.996 osób . Na dzień  31.12.2015 r. liczba bezrobotnych wynosiła 228 osób [ M- 111;K- 117] ( w 2004 r.- 335 osób, w 2005 r- 324, w 2006 r,- 249,w 2007 r.-219, w 2008 r. – 224 osoby, w 2009 r. – 301 osób, w 2010 r. – 277 osób w 2011 r. -285 osób, w 2012-309, w 2013 r- 321, w 2014 r. - 256 ).
      Zarządzeniem Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pątnowie Nr 3/2009 z dnia 3 sierpnia 2009 r. teren gminy Pątnów został podzielony na cztery rejony opiekuńcze: Za dany rejon opiekuńczy odpowiedzialny jest konkretny pracownik socjalny.
I Rejon opiekuńczy obejmuje miejscowości: Popowice i  Kamionka
II Rejon opiekuńczy obejmuje miejscowości: Bieniec, Józefów, Kałuże, Grabowa, Kluski.
III Rejon opiekuńczy obejmuje miejscowości: Dzietrzniki, Budziaki, Kępowizna, Załęcze Wielki, Bukowce, Madeły, Załęcze Małe, Gligi, Cieśle, Troniny.
IV Rejon opiekuńczy obejmuje miejscowości: Pątnów, Grębień.
      Celem pomocy społecznej, jak wspomniano wcześniej, jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin. W postępowaniu z zakresu pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. W szczególności nie należy podawać do wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia.
Przyznawanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnych. Decyzje wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu społecznego przez uprawnionego do tego pracownika socjalnego.
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia odpowiadają okolicznościom uzasadniającym udzielenie pomocy oraz realnym możliwościom finansowym ośrodka.
Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodu:
  • ubóstwa,
  • sieroctwa,
  • bezdomności
  • potrzeby ochrony macierzyństwa,
  • bezrobocia,
  • niepełnosprawności,
  • długotrwałej choroby,
  • bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,
  • alkoholizmu lub narkomanii,
  • trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego,
  • klęski żywiołowej lub ekologicznej.
      Kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń finansowych z pomocy społecznej jest określone w art.8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza:
1) na osobę samotnie gospodarującą – 634 zł,
2) na osobę w rodzinie – 514 zł,
przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych powyżej lub w innych okolicznościach uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Świadczenia pomocy społecznej udzielane są na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego, bądź innej osoby.
Podstawą udzielenia wszelkiej pomocy jest rozeznanie potrzeb. Jest to zadanie pracownika socjalnego, osoby profesjonalnie przygotowanej do udzielania pomocy bezpośrednio w środowisku zamieszkania osoby lub rodziny wymagającej pomocy. Pomoc społeczna może być udzielana również z urzędu – po uzyskaniu zgody osoby zainteresowanej.
Pracownicy socjalni mają również obowiązek przeprowadzania wywiadów alimentacyjnych na zlecenie  innych ośrodków pomocy społecznej oraz stanowiska ds. świadczeń rodzinnych
Zadania ośrodka realizowało 10 pracowników; kierownik, 2 specjalistów pracy socjalnej,2 pracowników socjalny, 1 pracownik ds. świadczeń rodzinnych, 1 główny księgowy oraz 2 młodszych opiekunów świadczących usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania podopiecznych, a od 1 lipca 2015 r. 1 asystent rodziny. Ogółem 9,5 etatu.
W analizowanym okresie pomocą społeczną objęto 149 rodziny, w których pomoc otrzymało 278 osób (liczba osób w tych rodzinach wyniosła 531). Ponadto 4 rodzina korzystały z pomocy społecznej wyłącznie w postaci pracy socjalnej.  W ramach pomocy społecznej wydano 538 decyzji. Przeprowadzono 389 wywiadów społecznych.
      W 2015 roku na pomoc społeczną wydatkowano ogółem kwotę  943.386,51 zł  z tego dotacje celowe z budżety państwa wynosiły 361.345,27 zł.
      Na bezpośrednią pomoc dla osób i rodzin wydatkowano kwotę 539 583,09 zł( w tym budżet państwa 251 656,95 zł), a strukturę wydatków na poszczególne świadczenia obrazuje tabela Nr 1.
Tabela Nr 1.Struktura wydatków na pomoc społeczną .

Lp.

Forma pomocy

Liczba osób

Liczba świadczeń

Kwota świadczeń

W tym dotacja z budżetu państwa

Średni koszt świadczenia

1.

Zasiłki stałe

16

147

68 340,29

68 340,29

464,9

2.

Zasiłki okresowe

23

90

28 568,26

26 813,76

317,42

3.

Składki na ubezp. zdrowotne pomoc społeczna

15

137

5 923,30

5 923,30

43,24

4.

Zasiłki celowe

88

130

30 494,31

0,00

234,57

5.

Program rządowy ”Pomoc państwa w zakresie dożywiania”

OG Ó Ł E M

 

390

 

X

 

174 888,00

 

131 166,00

 

X

 

w  t  y  m:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- św. pieniężne na

  zakup żywności

354

397

109 555,30

82 166,47

275,96

 

- obiady

    142

20 597

65 332,70

48 999,53

3,17

 

 

 

 

 

 

 

   6.

Usługi opiekuńcze

7

x

50 794,07

0,00

x

7.

Schronisko

4

1 151

40 355,34

0,00

35,06

8.

Odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej

5

55

93 430,70

0,00

1 698,74

9.

Zasiłki celowe na  pokrycie wydatków powst. w wyniku  zdarzenia losowego

1

1

3 000,00

0,00

3 000,00

10.

Zasiłki celowe specjalne

27

50

14 370,10

0,00

287,40

11.

Prace społecznie użyteczne

12

3 088

25 012,80

15 007,68

8,10

13.

Ubezpieczenia zdrowotne za osoby pobierające świadczenia pielęgnacyjne

11

82

4 405,92

4 405,92

53,73

 

Razem

X

X

539 583,09

251 656,95

 

 

 

 
 
      W analizowanym okresie ośrodek realizował program rządowy „Pomoc państwa w zakresie dożywiania”.
      Program miał za zadanie ograniczenie niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji ze szczególnym uwzględnieniem terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Celem Programu jest wspieranie gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienie posiłku osobom jego pozbawionym. Na realizację zadania z budżetu państwa otrzymano dotację w wysokości 131 166,00 zł, a  43 722, zł wydatkowano z budżetu gminy. Pomoc w formie  posiłków otrzymało 142 dzieci  z 69 rodzin (369 osób w rodzinie). W ramach tego Programu udzielano 397 świadczeń pieniężnych na zakup żywności dla 354 osób z 87 rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialno- bytowej. Programem objęto następujące grupy społeczne :
  • dzieci do czasu rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej         -    70 osób
  • uczniowie do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej       -  160 osób
  • pozostałe osoby otrzymujące pomoc na podstawie  art.7 ustawy o pomocy społecznej - 190 osób 
      Różne są powody, które sprawiają, że osoby lub rodziny zmuszone są korzystać z pomocy społecznej. Powody korzystania z pomocy społecznej w analizowanym okresie przedstawia tabela Nr 2  .
Tabela Nr 2. Powody korzystania ze świadczeń pomocy społecznej.
 

 

2014

2015

POWÓD TRUDNEJ SYTUACJI ŻYCIOWEJ

LICZBA RODZIN

LICZBA       

 OSÓB W RODZINIE

LICZBA RODZIN

LICZBA OSÓB W RODZINIE

 

 

 

 

 

                               Ubóstwo

106

359

100

354

 

 

 

 

 

Bezdomność

6

6

6

6

Potrzeba ochrony macierzyństwa

w tym: wielodzietności

49

48

286

281

52

51

301

299

Bezrobocie

61

199

49

164

Niepełnosprawność

49

116

50

130

Długotrwała choroba

64

165

65

194

Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego

106

397

84

348

               tym

rodziny niepełne

11

35

10

40

 

rodziny wielodzietne

2

11

0

0

Przemoc w rodzinie     

 

0

0

1

4

Alkoholizm

23

57

9

28

Trudności w  przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego

3

5

5

7

Zdarzenie losowe

1

5

1

2

Sytuacja kryzysowa

0

0

0

0

Klęska  żywiołowa lub ekologiczna

0

0

0

0

Sieroctwo

0

0

1

2

 
      Dokonując analizy wcześniej przedstawionych danych należy stwierdzić, że główną determinantą powodującą, że rodzina znajduje się w kręgu sięgających po pomoc społeczną jest ubóstwo. Zjawisko wielce destruktywne, gdyż ubóstwo jest czynnikiem mającym negatywny wpływ na prawidłową realizację podstawowych funkcji rodziny, a więc funkcji ekonomicznej, funkcji opiekuńczo-wychowawczej i socjalizacyjnej. Jeżeli rodzina swoje funkcje wypełnia niedostatecznie, odbija się to ujemnie na funkcjonowaniu i losach zarówno jednostki jak i całego społeczeństwa. W interesie jednostki i społeczeństwa leży dbanie o rodziny i tworzenie warunków dla prawidłowego ich funkcjonowania.
      „Ubóstwo” – to termin, który funkcjonuje w świadomości społecznej jako brak dostatecznych środków materialnych do życia, jako bieda, niedostatek. Pomoc społeczna mierzy ubóstwo stosując urzędową linię ubóstwa zwaną „kryterium dochodowym”, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi  634 zł, a dla osób w rodzinie wynosi 514 zł na osobę. Kryterium dochodowe podlega waloryzacji, z uwzględnieniem progu  interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
      Analizując dalej tabelę Nr 2  należy stwierdzić, że problem biedy dotyczy takich grup społecznych jak bezrobotni, osoby niepełnosprawne, rodziny z osobami długotrwale i przewlekle chorymi, rodziny wielodzietne i rodziny niepełne. Jak widzimy ubóstwo na terenie naszej gminy ma różne oblicza. W zasadzie trudno oddzielić od siebie przyczyny i konsekwencje tego zjawiska, gdyż ubóstwo ma charakter przyczynowo-skutkowy. Ze względu na pochodzenie i podłoże ubóstwo ukazuje nam się jako zawinione i niezawinione.
      Ubóstwo ma różne przyczyny i wiele wymiarów, a nie tylko jeden - pieniężny i dlatego potrzebne są różne działania, aby temu zjawisku zapobiegać, a także walczyć z jego przejawami. Z tezy tej wynika konieczność podejścia celowo-adresowego nastawionego na likwidację konkretnej przyczyny lub ukierunkowanego na konkretną grupę potrzeb zagrożonych najwyższą deprywacją, czy wreszcie - na konkretną grupę adresatów o najwyższym ryzyku wystąpienia ubóstwa.
      Zasiłek okresowy staje się podstawowym narzędziem do pracy z rodzinami o najniższych dochodach. Zawiera on procent gwarancji, który wynosi 50 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem faktycznym tej rodziny lub osoby.
Pozostała luka dochodowa stanowiąca różnicę między maksymalną wysokością świadczenia, a częścią  gwarantowaną powinna być również wypełniona, ale ta w znacznym stopniu zależy od współpracy rodziny z pracownikiem socjalnym, od aktywności i chęci zmiany swojej sytuacji.
      Zwalczanie ubóstwa nie może być ograniczone do ustanowienia pieniężnych świadczeń dla rodzin ubogich w systemie pomocy społecznej. Taka polityka prowadzić będzie do uzależniania się od świadczeń i utrwalania pasywnych strategii życiowych.
      Do działań zapobiegawczych oraz świadczenia pomocy muszą się włączyć takie instytucje działające na terenie naszej gminy jak lekarz rodzinny, szkoły oraz parafie. Informacje tych instytucji o potrzebach oraz wskazania dotyczące charakteru pomocy mogą być niezwykle istotne w działaniach naprawczych na rzecz rodzin.
      Zadaniem pracownika socjalnego, jak i każdej instytucji społecznej, powinno być reagowanie na negatywne zjawiska zachodzące w społeczeństwie, a co za tym idzie i w środowisku rodzinnym oraz niwelowanie lub przynajmniej łagodzenie ich skutków.
      Kryzys finansowy, przemiany społeczne, gospodarcze i postęp techniczny przyczyniły się niewątpliwie do wystąpienia wielu zjawisk dezorganizujących prawidłowe  funkcjonowanie społeczeństwa. Jednym z takich zjawisk jest bezrobocie.
      Pozostawanie bez pracy wielu osób i rodzin, poza szeregiem negatywnych skutków ogólnospołecznych, wiąże się z radykalnym obniżeniem dochodu niezbędnego do utrzymania rodziny.
      Osoby pozostające bez pracy, zarejestrowane jako bezrobotne po zakończeniu okresu pobierania zasiłku stają się w przeważającej większości klientami pomocy społecznej, powiększając szeregi bezrobotnych i nadal pozostając bez zatrudnienia. W grupie osób bezrobotnych szczególnym niepokojem napawa grupa  osób pozostających bez pracy dłużej niż 24 miesiące dla, których rynek pracy nie ma żadnych ofert. W grupie tej u części osób obserwuje się uzależnienie od pomocy społecznej. To właśnie dla osób z tej grupy ośrodek pomocy społecznej był współorganizatorem prac społecznie użytecznych. Celem tych działań była reintegracja  społeczna i zawodowa osób długotrwale bezrobotnych. Ta pierwsza oznacza działania, mające na celu odbudowanie i podtrzymanie umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnieniu ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu. Reintegracja zawodowa za główny cel stawia odbudowanie i podtrzymanie u osoby zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy. W 2015 w pracach społecznych udział brało 12 osób. Osoby bezrobotne przepracowały 3088 godz. i wydatkowano kwotę 25 012,80 zł z tego dotacja z Powiatowego Urzędu Pracy w Wieluniu wyniosła 15 007,68 zł.
      Działania ośrodka nakierowane są nie tylko na osobę bezrobotną ale na całą rodzinę bezrobotnego, która stanowi główny i istotny czynnik mobilizujący bezrobotnego do aktywnego poszukiwania pracy, do przekwalifikowania zawodowego i do podnoszenia swoich kwalifikacji, które są istotnym czynnikiem warunkującym sukces na rynku pracy.
      Praca socjalna z osobą bezrobotną polega w szczególności na niwelowaniu poczucia braku wiary w możliwość zmiany własnej sytuacji, na zmianie rażąco niskiej samooceny, na przełamaniu bierności  i  zmotywowaniu bezrobotnego do podjęciu pracy.
      Do znacznej poprawy sytuacji rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi przyczynił się system świadczeń rodzinnych gdzie rodziny mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, a za osobę rezygnującą z pracy w celu sprawowania bezpośredniej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i nie podlegającą ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu jest opłacana składka na ubezpieczenia emerytalno- rentowe.
      Z analizy tabeli Nr 2 wynika, że z pomocy społecznej w roku 2015 korzystało 51 rodzin wielodzietnych  znajdujących się w ubóstwie. Żyjące w biedzie rodziny to pod wieloma względami niesprzyjające środowiska socjalizacyjne dla dzieci z tych rodzin. Jednym z wymiarów życia w biedzie jest niepewność, poczucie braku perspektyw, lęk i obawa o codzienność, jakie towarzyszą dorosłym członkom rodziny, a czego świadkami są dzieci. Długotrwałe pozostawanie w kręgu ubóstwa, powoduje w tych rodzinach wykształcenie się zjawiska bezradności w prowadzeniu gospodarstwa domowego.
Oprócz pomocy materialnej ośrodek udzielał 18 rodzinom pomocy w postaci pracy socjalnej. Praca socjalna jest zawodową działalnością polegającą na pomocy jednostkom, grupom lub środowiskom we wzmożeniu lub odzyskaniu ich zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie.
      W celu rozwiązywania problemów socjalnych ośrodek współpracuje z osobami fizycznymi, wieloma instytucjami administracji rządowej, samorządowej, sądownictwa, policji oraz organizacjami społecznymi. Działania te dotyczą przede wszystkim osób i rodzin dysfunkcyjnych.
      Pracownicy ośrodka ściśle współpracują z konsultantem ds. uzależnień i Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Prawidłowa współpraca ośrodka pomocy społecznej z instytucjami państwowymi i organizacjami pozarządowymi sprawia, że podmioty te stają się sprzymierzeńcami ośrodka w osiągnięciu celów pomocy społecznej. Na zakończenie należy stwierdzić, że duża część rodzin odeszła z systemu pomocy społecznej, ponieważ ich sytuacja materialna  poprawiła się w wyniku wejścia  w życie ustawy o świadczeniach  rodzinnych.
      W analizowanym okresie zakończono również realizację projektu systemowego „Bądź aktywny- tylko Ty możesz coś zmienić”. Projekt ”Bądź aktywny – tylko Ty możesz coś zmienić” rozpoczęty został w czerwcu 2008 r. a zakończył się 30.06.2015 r. W tym okresie  z różnych form szkolenia skorzystało 97 osób (K-72;M-25) w wieku aktywności zawodowej. Udział z projekcie przerwało 6 osób (K-5;M-1). Osoby biorące udział w projekcie posiadały następujący status na rynku pracy:
- bezrobotni                                                            58 osób  (K-39;M-19)
  w tym osoby długotrwale bezrobotne                    48 osób (K-33;M-15)
- osoby nieaktywne zawodowo                             19 osób  (K-15;M-4)
- zatrudnieni                                                          20  osób (K- 18;M-2)
  w tym rolnicy                                                         20 osób  (K-18;M-2)
Osoby biorące udział w projekcie posiadały następujące wykształcenie:
          - podstawowe, gimnazjalne i niższe                    34 osoby (K – 26;M-8)
          - ponadgimnazjalne                                              62 osoby (K – 45;M-17)
          - wyższe                                                                     1 osoba (K-1;M-0)
      Realizowany przez ośrodek projekt przyczynił się do podjęcia działań wspierających w wejściu na rynek pracy osób z grupy największego ryzyka. Chcielibyśmy, aby dzięki naszemu projektowi uczestnicy uwierzyli w swoje możliwości i w to, że dzięki kreatywnym pomysłom i zapałowi do pracy można odnieść sukces zawodowy, a tym samym doprowadzić do poprawy bytu własnej rodziny.
      Od czerwca 2008 r.  na realizację projektu systemowego „Bądź aktywny – tylko Ty możesz coś zmienić” do dnia 30.06.2015 r. wydatkowano ogółem kwotę 759 950,44 zł w tym wkład własny gminy wynosił 79 794,80 zł. Na poszczególne zdania w projekcie przez okres siedmiu lat wydatkowano następujące kwoty:
Zadanie 1. Aktywna integracja       -    229.331,77 zł
Zadanie 2. Praca socjalna  -       275.448,49 zł
Zadanie 3. Zasiłki  celowe i pomoc w naturze -   71.430,17 zł jest to wkład własny jst.
Zadanie 4. Działania o charakterze środowiskowym – 39.520,44 zł
Zadanie 5. Prace społecznie użyteczne  - 8.364,63 zł wkład własny jst.
Zadanie 6. Zarządzanie projektem   -  93.389,75 zł
Koszty pośrednie  42.465,19 zł.
      W ramach zadania Aktywna integracja realizowanego w formie kontraktu socjalnego lub programu aktywności lokalnej stosowano i finansowano zestaw instrumentów o charakterze aktywizacyjnym, a przez to wspierającym powrót uczestników projektu do zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Instrumentem aktywizacji zawodowej stosowanym w naszym projekcie były usługi wspierające doradcy zawodowego realizowane w formie warsztatów grupowych i spotkań indywidualnych, których zadaniem było przedstawienie potrzeb współczesnego rynku pracy, roli rozmowy kwalifikacyjnej w podjęciu pracy.
      Instrumentem aktywizacji edukacyjnej finansowanym w projekcie były szkolenia zawodowe mające na celu uzyskanie zawodu lub przygotowania zawodowego oraz sfinansowanie zajęć szkolnych, związanych z uzupełnieniem wykształcenia na poziomie podstawowym, gimnazjalnym, ponadgimnazjalnym lub policealnym oraz kosztów z nim związanych takich jak pokrycie kosztów czesnego, podręczników i pomocy naukowych, kosztów wyżywienia, dojazdu, zakwaterowania itp. Ze szkoleń zawodowych skorzystały 69 osób (K- 60 ; M-9). W zawodzie florysta-bukieciarz  przeszkolono 5 osób, w zawodzie opiekun osób starszych niepełnosprawnych i dzieci z elementami masażu klasycznego i podstawami języka angielskiego przeszkolono 4 osoby, kurs w zawodzie profesjonalny sprzedawca odbyło 6 osób, kurs kosmetyczny z elementami wizażu odbyły 4 osoby, szkolenie z zakresu obsługi stacji  LPG i tankowania cystern odbyły 2, kurs z obsługi kas fiskalnych  29 osób, szkolenie w zawodzie kucharz odbyło 10 osób, kurs obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych z napędem silnikowym ukończyło 6 osób , szkolenie w  zawodzie lakiernik drewna odbyły 2 osoby oraz 1 osoba odbyła szkolenie niezbędne do aktualizacji uprawnień SEP. Prawie wszystkie osoby przeszły przeszkolenie z obsługi komputera.
Z uzupełnienia wykształcenia na poziomie ponadgimnzjalnym skorzystała 1 osoba, która ukończyła naukę na rocznym kierunku florystyki.
      Instrumentem aktywizacji społecznej finansowanym w projekcie były warsztaty psychologiczno-terapeutyczne niwelujące psychiczne efekty długotrwałego pozostawania  bez pracy i na marginesie życia społecznego przez zdobycie umiejętności: stosowania asertywnych zachowań, zarządzania czasem wolnym, rozwijania postaw aktywnych, niwelowanie stresu oraz warsztaty terapeutyczne na temat rodzajów uzależnień od alkoholu.
      Dla poprawy funkcjonowania społecznego rodzin zorganizowano warsztaty umiejętności wychowawczych prowadzonych przez pedagoga i psychologa oraz szkolenia z zasad gospodarowania budżetem domowych jak również z zasad prowadzenia gospodarstwa domowego.
Instrument aktywizacji społecznej ujmując rzecz ogólnie obejmował organizację i finansowanie poradnictwa i wsparcia w czasie spotkań indywidualnych oraz grupowych w zakresie podniesienia kompetencji życiowych umiejętności społeczno-zawodowych umożliwiających docelowo powrót do życia społecznego, w tym powrót na rynek pracy i aktywizację zawodową.
      W ramach aktywnej integracji finansowane też było wsparcie towarzyszące wobec osób i rodzin takie jak: koszty ubezpieczenia zdrowotnego uczestnika projektu, koszty dojazdów na szkolenia, koszty wyżywienia uczestników projektu, badania profilaktyczne w związku z możliwością podjęcia zatrudnienia.
      W obrębie zadania Praca socjalna finansowany jest 1 etat pracownika socjalnego oraz dodatki, nagrody dla pracowników socjalnych realizujących zadania w projekcie. Zadania te polegają na realizacji kontraktów socjalnych lub programu aktywności lokalnej i oznaczają działania mające na celu pomoc osobom i rodzina we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenia warunków sprzyjających temu celowi. W ramach tego zadnia został zwiększony potencjał kadrowy naszej instytucji i został spełniony wymóg ustawowy określony w art.110 ust.11 ustawy o pomocy społecznej zatrudnienia pracowników socjalnych proporcjonalnie do liczby ludności gminy w stosunku jeden pracownik socjalny zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na 2 000 mieszkańców.